SKU: NT-DK1000VA
SKU: NT-DK2000
SKU: NT-DK800
-
Những điểm chính
- Chuẩn VFD: Bản chất mạch Standby và lý do dòng này không thể ổn áp (AVR).
- Mổ xẻ nội thất: So sánh phần cứng thực tế giữa dòng 500VA và 1000VA (TG500 vs TG1000).
- Cảnh báo Active PFC: Cơ chế xung đột dòng khởi động (Inrush Current) khiến Server sập nguồn.
- Sửa chữa & Ứng dụng: Hướng dẫn thay rơ-le, ắc quy và Case Study thực tế tại Coffee House.
Giải phẫu kỹ thuật bộ lưu điện offline: Cấu trúc mạch và Tiêu chuẩn VFD
Bộ lưu điện offline (Standby UPS) hoạt động theo cơ chế dẫn thẳng điện lưới tới tải qua rơ-le và chỉ kích hoạt bộ nghịch lưu (Inverter) khi mất điện hoàn toàn, thuộc lớp VFD không có chức năng ổn áp.Nguyên lý hoạt động Standby (Dự phòng)
Tại sao dân kỹ thuật gọi nó là "Standby"? Đơn giản là vì ở điều kiện bình thường, bộ phận quan trọng nhất là Inverter (Bộ nghịch lưu) nằm trong trạng thái "ngủ đông". Dòng điện AC từ lưới sẽ đi qua cầu chì (Fuse), chạy qua bộ lọc nhiễu EMI/RFI Filter để triệt tiêu các xung nhiễu tần số vô tuyến, sau đó đi thẳng ra thiết bị tải. Khác với hệ thống bộ lưu điện UPS cao cấp chạy Online, dòng Offline sử dụng một công tắc chuyển mạch cơ khí gọi là Relay (Rơ-le).- Khi có điện: Rơ-le đóng ở vị trí "AC Line". Tải dùng điện trực tiếp từ lưới.
- Khi mất điện: Rơ-le "nhảy" sang vị trí "Battery", kích hoạt Inverter biến đổi điện DC từ ắc quy thành AC.
Tiêu chuẩn IEC 62040-3 và phân lớp VFD
Theo tiêu chuẩn quốc tế IEC 62040-3, bộ lưu điện offline được xếp vào lớp VFD (Voltage and Frequency Dependent).- Voltage Dependent: Điện áp đầu ra phụ thuộc hoàn toàn vào đầu vào.
- Frequency Dependent: Tần số đầu ra cũng "trôi" theo lưới điện.
So sánh nội thất bộ lưu điện offline: Mổ xẻ Santak TG500 vs TG1000
Sự khác biệt chính nằm ở hệ thống tản nhiệt và điện áp bus DC: TG500 dùng tản nhiệt thụ động với 1 ắc quy (12V), trong khi TG1000 dùng quạt chủ động và 2 ắc quy nối tiếp (24V). Để chứng minh sự khác biệt về khả năng chịu tải, chúng tôi đã tháo tung hai dòng sản phẩm "quốc dân" là Santak TG500 và TG1000. Đây là những gì bên trong lớp vỏ nhựa:
Nhận định chuyên gia: Việc TG500 không có quạt tản nhiệt là lý do nó chỉ được thiết kế để chạy Short-run (thời gian ngắn). Nếu bạn cố tình "độ" ắc quy lớn (ví dụ lắp bình ô tô 100Ah) vào TG500 để chạy lâu, các MOSFET sẽ quá nhiệt và nổ tung chỉ sau 15-20 phút hoạt động vì không thoát được nhiệt. Ngược lại, với bộ lưu điện offline dòng TG1000, nhờ có quạt và hệ 24V (dòng xả nhỏ hơn ở cùng công suất), mạch hoạt động ổn định và mát hơn nhiều.Chi tiết linh kiện Santak TG500 (500VA/300W) Santak TG1000 (1000VA/600W) Số lượng Ắc quy 01 bình 12V-7.2Ah (Vision/Long/Globe) 02 bình 12V-7.2Ah nối tiếp (Hệ 24VDC) Biến áp (Transformer) Fe sắt từ nhỏ, công suất thực ~300W Fe to hơn gấp đôi, chịu dòng lớn hơn Tản nhiệt (Cooling) Nhôm tản nhiệt nhỏ kẹp vào MOSFET. Không có quạt. Nhôm tản nhiệt lớn + Quạt làm mát chủ động. Mạch công suất 4 MOSFET đẩy kéo (Push-Pull) Cầu H (H-Bridge) hoặc Push-Pull công suất lớn Tại sao bộ lưu điện offline là "kẻ thù" của Server nguồn Active PFC?
Sóng vuông mô phỏng có khoảng nghỉ (Zero-gap) khi đảo pha, khiến mạch Active PFC của Server hiểu nhầm là mất áp, kích hoạt dòng nạp tụ (Inrush Current) cực đại gây quá tải UPS. Đây là kiến thức "sống còn" mà ít người bán hàng nói cho bạn biết.Sự thật về Sóng vuông mô phỏng (Simulated Sine Wave)
Trong khi công nghệ UPS Online Double Conversion tạo ra sóng sin chuẩn (Pure Sine Wave) mượt mà, thì bộ lưu điện offline lại tạo ra dạng sóng Simulated Sine Wave (hay còn gọi là sóng vuông điều biến độ rộng xung - PWM). Nó chứa đầy sóng hài bậc cao (Harmonics). Nếu bạn cắm quạt máy vào, tiếng motor sẽ kêu "u u" rất lớn và nóng rát. Đó là do các sóng hài đang đốt nóng cuộn dây đồng thay vì sinh công."Cú lừa" 10ms và Dòng khởi động (Inrush Current)
Do dùng Rơ-le cơ khí, thời gian chuyển mạch (Transfer Time) mất khoảng 5-10ms. Với các Server hiện đại dùng nguồn Active PFC (Power Factor Correction), kịch bản thảm họa sẽ diễn ra như sau:- Mất điện: Nguồn Server mất áp trong 10ms. Tụ điện chính xả hết năng lượng để nuôi mạch.
- Có điện lại (từ UPS): UPS cấp điện áp dạng sóng vuông.
- Xung đột: Mạch Active PFC phát hiện điện áp "lạ" và tụ điện đang đói năng lượng. Nó lập tức mở cổng hết cỡ để hút dòng điện cực lớn (Inrush Current) nhằm nạp đầy tụ.
- Sập nguồn: Dòng hút này có thể gấp 3-5 lần công suất định mức. UPS Offline phát hiện dòng tăng vọt -> Kích hoạt bảo vệ quá tải -> Ngắt điện ngay lập tức.
Ứng dụng thực tế và cách tự bảo trì bộ lưu điện offline
Đây là giải pháp kinh tế nhất cho PC văn phòng, máy POS và Camera Analog. Việc bảo trì chủ yếu xoay quanh thay ắc quy định kỳ 3 năm và vệ sinh bo mạch.Những thiết bị "cặp bài trùng"
Đừng vội vứt bỏ nó. Nếu dùng đúng chỗ, hiệu quả kinh tế là vô đối:- PC Văn phòng & Màn hình: Nguồn máy tính thường (Non-PFC) có tụ lọc lớn, chịu được thời gian chuyển mạch 10ms dễ dàng.
- Cửa cuốn (Dòng chuyên dụng): Các hãng như Austdoor, Hanotech có dòng UPS Offline riêng, thiết kế mạch khởi động chịu tải cảm cực tốt.
- Camera & IoT: Đầu ghi Analog, Switch mạng nhỏ không quá khắt khe về dạng sóng.
- Lỗi kêu tít tít (Long Beep) + Đèn đỏ:
- Đây là báo hiệu Quá tải (Overload) hoặc lỗi bo mạch. Hãy rút bớt thiết bị tải ra.
- Thay thế ắc quy (Battery Replacement):
- Dấu hiệu: Mất điện là tắt máy ngay, dù sạc cả ngày.
- Thực hiện: Mua đúng thông số (thường là 12V-7.2Ah hoặc 12V-9Ah). Tháo vỏ, rút giắc (Đỏ +, Đen -) và thay thế. Lưu ý: Dòng Offline sạc khá chậm, cần cắm điện 8-10 tiếng để bình no.
- Lỗi Rơ-le dính tiếp điểm:
- Triệu chứng: Nghe tiếng "lách tách" liên hồi hoặc UPS không chuyển được chế độ.
- Xử lý: Thay rơ-le mới (thường là loại 12VDC/10A hoặc 24VDC). Đây là linh kiện hao mòn theo số lần đóng ngắt.
So sánh bộ lưu điện offline và Line Interactive: Khi nào nên nâng cấp?
Hãy nâng cấp lên Line Interactive khi khu vực điện lưới chập chờn (trồi sụt) để tận dụng chức năng ổn áp AVR, giúp ắc quy không phải xả điện liên tục. Nếu văn phòng của bạn nằm ở cuối nguồn hoặc trong khu công nghiệp, điện áp thường xuyên tụt xuống 190V rồi vọt lên 240V. Lúc này, UPS Offline sẽ nhảy rơ-le sang ắc quy liên tục, dẫn đến chai pin rất nhanh. Dòng Line Interactive là sự thay thế hoàn hảo nhờ bộ tự ngẫu ổn áp.Tiêu chí UPS Offline (VFD) UPS Line Interactive (VI) Ổn áp (AVR) Không có Có (Tự động Boost/Buck) Dạng sóng Sóng vuông mô phỏng Sóng sin mô phỏng hoặc Sin chuẩn Thời gian chuyển mạch 5 - 10ms 4 - 6ms Giá thành Rẻ nhất Cao hơn 20-30% Độ bền ắc quy Thấp (nếu điện lưới xấu) Cao (nhờ AVR gánh bớt) Case Study: Thay thế bộ lưu điện offline cho hệ thống POS Coffee House
NETTEK đã giải quyết triệt để tình trạng treo máy POS tại chuỗi cà phê bằng cách thay thế dòng Offline giá rẻ bằng dòng có AVR, khắc phục sụt áp do tủ đông. Tháng 6 vừa qua, đội kỹ thuật NETTEK nhận được cuộc gọi "cầu cứu" từ một quản lý chuỗi Coffee House tại Quận 1, TP.HCM.- Thách thức: Hệ thống máy tính tiền (POS) liên tục bị treo hoặc tự khởi động lại vào giờ cao điểm trưa. Khách hàng xếp hàng dài, nhân viên cực kỳ bối rối.
- Nguyên nhân: Sau khi đo đạc bằng máy phân tích nguồn, chúng tôi phát hiện máy POS dùng chung đường điện với máy xay đá và tủ đông. Mỗi khi máy xay khởi động, điện áp sụt xuống còn 185V. Chiếc bộ lưu điện offline cũ (khách tự mua trên Shopee) không có chức năng ổn áp, nên nó vẫn cấp 185V cho máy POS. Máy POS bị thiếu áp -> Treo máy.
- Giải pháp: Chúng tôi thay thế bằng dòng UPS Line Interactive 1000VA có AVR.
- Kết quả: Khi máy xay chạy, UPS nghe tiếng "tạch" nhẹ (Rơ-le AVR nhảy nấc Boost), điện áp đầu ra vẫn duy trì 220V ổn định. Máy POS hoạt động trơn tru 24/7.
Câu hỏi thường gặp về bộ lưu điện offline (FAQ)
1. Bộ lưu điện offline có dùng cho cửa cuốn được không?
Được, nhưng BẮT BUỘC phải là dòng chuyên dụng cho cửa cuốn (như YH, Austdoor, Hanotech). Những dòng này có biến áp và mạch Inverter được thiết kế để chịu dòng khởi động (Inrush Current) cực lớn của motor. Nếu bạn lấy UPS Offline dùng cho máy tính (như Santak TG500/1000) đấu vào cửa cuốn, cầu chì sẽ nổ hoặc MOSFET sẽ cháy ngay lập tức.2. Tại sao đèn UPS vẫn sáng nhưng rút điện lưới là tắt ngúm?
99% nguyên nhân là do ắc quy đã "chết" hoặc bị chai hoàn toàn (thường sau 2-3 năm sử dụng). Mạch điều khiển vẫn chạy bằng điện lưới nên đèn báo bình thường, nhưng bình ắc quy bên trong không còn khả năng tích trữ năng lượng. Cần thay bình mới ngay.3. Có nên dùng bộ lưu điện offline cho quạt điện hay đèn chiếu sáng?
Với đèn LED hoặc Compact thì được. Nhưng với quạt điện (tải cảm), sóng vuông mô phỏng sẽ làm quạt kêu to, nóng và chạy chậm hơn bình thường. Về lâu dài có thể làm hỏng tụ đề của quạt. Tốt nhất nên dùng dòng Online hoặc Line Interactive sóng sin chuẩn cho tải động cơ.Kết luận về việc sử dụng bộ lưu điện offline
Tổng kết lại, bộ lưu điện offline vẫn là một thiết bị "ngon-bổ-rẻ" nếu bạn hiểu đúng và dùng đúng. Nó hoàn hảo cho máy tính văn phòng, modem wifi hay các thiết bị điện tử cơ bản. Tuy nhiên, hãy nhớ kỹ lời khuyên của NETTEK: Đừng bao giờ mạo hiểm giao phó Server đắt tiền hay dữ liệu quan trọng cho dòng UPS này. Sự xung đột với nguồn Active PFC và dạng sóng vuông mô phỏng là những giới hạn vật lý không thể chối cãi. Nếu bạn vẫn còn phân vân về công suất hay sơ đồ đấu nối, đừng ngần ngại liên hệ với đội ngũ kỹ sư của NETTEK qua hotline 0979.300.098. Chúng tôi sẵn sàng tư vấn miễn phí để đảm bảo hệ thống điện của bạn luôn an toàn và tối ưu nhất.